|
Tarih: 7 Haziran 1742.Yani ünlü Rus matematikçimiz Goldbach yaşlanmış
ve bazı problemleri çözemez olmuştur.Ee yaş olmuş elliiki,saçlar ve
sakal kırlaşmış iyice.Problemi okuyor ama problemi hakkında düşüncesi
derinleşemiyor.En sonunda namı dünyaya yayılmış o zaman 35 yaşında
olan genç matematikçiye buluşunu sormak istiyor.Bu kişi
Euler'den başkası değildir.Ve başlıyor yazmaya:..En azından
2'den büyük her sayı üç asal sayının
toplamıdır...
Bu mektupta yazılanların Türkçesideğişik çevrilmiş ama güvenilir
kaynaklarıma göre:) bu mektupta bir de her tek sayının üç asal
sayının toplamı olduğunu söylemiş Goldbach.Tabii ki Euler
bunu okuyunca gözleri faltaşı gibi açılmış ve başlamış bu konu
hakkında çalışmaya.Malesef yapabileceği pek fazla bir şey
yoktu.Sadece denklemi düzenleyebilmiş.Biraz Goldbach'ın savından örnekler
verelim;
2’den büyük her çift sayı en az 2 asal sayının toplamı
olarak yazılabilir.
|
6 = 3 + 3
|
8 = 3 + 5
|
10 = 3 + 7
|
12 = 5 + 7
|
|
14 = 3 + 11
|
16 = 3 + 13
|
18 = 5 + 13
|
20 = 3 + 17
|
|
22 = 3 + 19
|
24 = 5 + 19
|
26 = 3 + 23
|
28 = 5 + 23
|
|
30 = 7 + 23
|
32 = 3 + 29
|
34 = 3 + 31
|
36 = 5 + 31
|
|
38 = 7 + 31
|
40 = 3 + 37
|
42 = 5 + 37
|
44 = 3 + 41
|
|
46 = 3 + 43
|
48 = 5 + 43
|
50 = 3 + 47
|
52 = 5 + 47
|
Hemen farketmişsinizdir,neyi mi?Mesela bu sayılar için
de 18 sadece 5+13 değil 7+11 şeklinde de elde ediliyor.Her ne
ise..
Goldbach sanısının ünü aslında Euler'den veya ona yazdığı
mektuptan kaynaklanmıyor.Yaklaşık350 yıldır çözülememesinin bunda
etkisi çok.Aynı zamanda günümüz insanın Goldbach sanısını tanımasının
iki nedeni daha var:Birincisi ki bu en büyük nedeni;medya tarafından
duyrulması ve Faber and Faber adlı yayın şirketi bu sanının
doğru olduğunu 20 Mart 2000 ve 20 Mart 2002 arasındaki 2 yıllık sürede
kanıtlayabilecek ilk kişiye 1.000.000 Amerıkan doları ödül
vaadetmesidir.fakat sanı halen ispatsız olduğu üzere bu ödülü de
kazanan olmamıştır.İkinci neden ise Goldbach Sanısının herkesin
anlayacağı basitlikte ve deneyebileceği ölçüde kolay olmasından
kaynaklanıyor.Aşağıda hangi sayıya kadar bu sanının doğru olduğunu
ve bu doğruluğu ispatlayan referansları görebilirsiniz.

Ekşi sözlükten bir alıntı sizlere;bunca yildir kanidinin
bulunamamasinin 3 tane sebebi olabilir:
1) matematikciler kanidini henuz bulamadilar, basiretsizlik yaptilar. buna
benzer bir sey daha once fermat teoremi ichin olmustu, sonra nihayet
kanitlandi.
2) yanlis bir hipotez belki cok yuksek sayilardan bir tanesi için yanlis
ama bilgisayar teknolojisi o sayiyi henuz bulamadi, haliyle hipotez
kanitlanamadi cunku zaten yanlis.
3) hipotez dogru ama godel teoremince dogru olup kanitlanamayan teoremler
arasinda.
Eh doğru söze ne denir.Bugün ideefixe'den Petros Amca ve
Goldbach Sanisi - Apostolos Doxiadis -Everest Yayın. sipariş ettim.Kitap
henüz elime ulaşmadı ama sizlere kitabınarka kapağındaki yazı ile
veda etmeyi uygun buldum.Gelecek yazımda yeni bir çözülemeyen
matematik problemi ile karınızda olacağım.
Goldbach'ın 1742'de Euler'e yazdığı mektubundan beri bir problemin
çözümünü bulmak nice usta matematikçinin hayalini süslüyor: 2'DEN
BÜYÜK HER ÇİFT SAYI, İKİ ASAL SAYININ TOPLAMINA EŞİTTİR. Böyle
ifade edilen Goldbach Sanısı, şu anda matematikte çözümü bulunamamış
en büyük (ya da kazık) problemlerden birisi olarak kabul ediliyor.
Elinizdeki romanın kahramanı olan Petros Amca da, bütün hayatını bu
problemi çözmeye adıyor ve yıllar geçtikçe hem kardeşlerinden hem
matematik aleminden kopup, sonunda Atina'ya yakın bir köyde münzevi bir
hayata sığınıyor. Tabii arkasında matematik ile hayatın kesiştiği
ahiret sorularını bırakarak:
Matematikçi olunur mu, doğulur mu? Matematikte mükemmelliğe ulaşmak
neden asıl olarak gençlik dinçliğini gerektirir? Dahi olmayan
matematikçi unutulmaya mahkum mudur? Matematikte neden gümüş madalya
yoktur? Dahası, matematikle uğraşmak hayatı tutkulu bir biçimde yaşamaya
engel midir? Kendini bir şeye adamak basitçe bir hayata tutunma çabası
mıdır, yoksa yaşarken sonsuzluğa erişmeyi düşleyen bir saplantı mıdır?
İnsan, kendisini ölümsüzlüğe davet eden bir maceraya gözüpek biçimde
atılmalı mıdır, yoksa kendini sonsuzluk içinde unutuluşa terk edip,
basit ama mesut bir hayatı mı seçmelidir?
Matematikçileri hayatın akışından kopuk, kafalarını sayılara ve
formüllere takmış donuk ve can sıkıcı insanlar olarak düşünüyorsanız,
sıkı durun; bu romanda hayatıyla, özverileriyle, yaratma sancılarıyla
son derece tutkulu ve hırslı bir karakter, hatta kıskanç bir aşıkla
karşılaşacaksınız.
Yayınevinin Notu:
Bu kitaptaki matematik problemini çözen kişiye 1.000.000 $ Ödül!
|